FreeBSD: graphics mode(cont)

หวังว่าทุกท่านคงจะลง X server ได้แล้ว จาก ports ในหมวด x11 ชื่อ xorg และน่าจะมีปัญหาบ้าง แม้จะไม่ถามไถ่มา ก็ยินดีตอบคำถามทุกคำถาม ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของ xorg น่ะครับ

ในการเรียกใช้งาน FreeBSD ในโหมดกราฟฝิกนั้น เบื้องต้น ให้ทดสอบง่ายๆ ตรงๆก่อนดังนี้ อ้อ ช่วงนี้ขอให้ล้อคอิน เป็น root ตลอดน่ะ

# X

ท่านจะเห็นจอภาพเปลี่ยนไปเป็นจอสีเทาจุดดำ เต๋มจอ มีกากะบาด ให้หนึ่งอัน เวลาท่านใช้มือเขย่าหนู ตัวกากะบาด ก็อาจจะขยับไปตามมือท่าน

นั่นแหละ กราฟฝิกโหมดล่ะ กราฟฝิกจืดๆชนิดที่ยังไม่ได้ปรุงแต่งอะไรเลย

ขอให้ท่านออกจาก กราฟฝิกโหมด ดังกล่าว โดยการกดปุ่มแป้นพิมพ์ ๓ ปุ่ม พร้อมๆกัน คือ

Ctrl Alt Backspace

ท่าน ก็จะกลับมาอยู่ใน text mode ที่มีหน้าจอดำดำ ดังเดิม

ในการใช้งานจริงๆ ท่านต้องจัดพื้นหลังให้เขา แทนที่จะเป็น จุดดำเทา อะไรนั่น ท่านต้องจัด กรอบสี่เหลี่ยม ให้เขา และ อย่างน้อย ท่านต้องทำให้เขา สามารถออกจาก กราฟฝิกโหมด ให้ได้โดยง่าย ไม่ใช้กด ๓ ปุ่มดังว่ามานั้น ฯลฯ โฮ้ยย จิปาถะ

ซึ่งงานพวกนี้ เป็น client ของ X server และรวมๆเรียกว่า X window managers

หวังว่ายังคงจำเรื่องเก่า ที่เคยบอกไว้ว่า ให้สังเกตุบรรทัดสุดท้ายให้ดี ในหัวข้อที่มีสีน้ำเงินๆได้น่ะ ที่จะโยงเข้าหากันคือ เมื่อ ยูนิก เขาเริ่มนั้น เขาเรียก init มาทำงานต่อ ก็เช่นเดียวกัน สำหรับงานใน กราฟฝิกโหมด เขาก็เรียก xinit มารับหน้าที่ต่อไป

แต่ ก่อนที่จะเรียก xinit มานั้น ก็ต้องมีการเริ่มงานอื่นมาก่อน ซึ่งงานพวกนี้ เขาเขียนเป็น shell script ไว้แล้ว ชื่อ startx

ในตอนนี้ จะขอแนะนำถึงเรื่อง การจัด configuration ให้กับ X servers ซึ่งจะทำให้การใช้งานในกราฟฝิกโหมด ดูดี น่าใช้ มากขึ้น เพราะถ้าไม่จัดอะไรเลย พวกอุปกรณ์พ่วงต่างๆ เขาก็ไม่สามารถนำมาใช้งานได้

แต่ก่อนอื่น ขอให้ดูตัวอย่างแฟ้ม configuration สำหรับ X servers ที่ใช้งานอยู่

Section "ServerLayout"
   Identifier "X.org Configured"
   Screen 0 "Screen0" 0 0
   InputDevice "Mouse0" "CorePointer"
   InputDevice "Keyboard0" "CoreKeyboard"
EndSection

Section "Files"
   RgbPath "/usr/local/share/X11/rgb"
   ModulePath "/usr/local/lib/xorg/modules"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/misc/"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/TTF/"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/OTF"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/Type1/"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/100dpi/"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/75dpi/"
   FontPath "/usr/local/lib/X11/fonts/TrueType/"
EndSection

Section "Module"
   Load "extmod"
   Load "record"
   Load "dbe"
   Load "glx"
   Load "GLcore"
   Load "xtrap"
   Load "dri"
   Load "freetype"
   Load "type1"
EndSection

Section "InputDevice"
   Identifier "Keyboard0"
   Driver "kbd"
EndSection

Section "InputDevice"
   Identifier "Mouse0"
   Driver "mouse"
   Option "Protocol" "auto"
   Option "Device" "/dev/sysmouse"
   Option "ZAxisMapping" "4 5 6 7"
EndSection

Section "Monitor"
   Identifier "Monitor0"
   VendorName "Monitor Vendor"
   ModelName "Monitor Model"
EndSection

Section "Device"
### Available Driver options are:-
### Values: <i>: integer, <f>: float, <bool>: "True"/"False",
### <string>: "String", <freq>: "<float> Hz/kHz/MHz"
### [arg]: arg optional
#Option "ShadowFB" # [<bool>]
#Option "DefaultRefresh" # [<bool>]
#Option "ModeSetClearScreen" # [<bool>]
   Identifier "Card0"
###Driver "vesa"
   Driver "intel"
   VendorName "Intel Corporation"
   BoardName "82852/855GM Integrated Graphics Device"
   BusID "PCI:0:2:0"
EndSection

Section "Screen"
   Identifier "Screen0"
   Device "Card0"
   Monitor "Monitor0"
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 1
   EndSubSection
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 4
   EndSubSection
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 8
   EndSubSection
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 15
   EndSubSection
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 16
   EndSubSection
   SubSection "Display"
     Viewport 0 0
     Depth 24
   EndSubSection
EndSection

มันเป็นแฟ้ม ที่ยากแก่การเข้าใจ และยากแก่การอธิบาย แต่ต้องทำความเข้าใจเอง จาก xorg.conf(5)

แฟ้มนี้ เตรียมได้จากคำสั่ง

# Xorg —configure

ซึ่งจะทำให้ได้แฟ้ม /root/xorg.conf.new และก่อนที่ท่านจะแน่ใจว่าแฟ้มนี้ใช้งานได้จริง ก็ให้สั่ง

# Xorg —config  /root/xorg.conf.new —retro

แล้วลองขยับหนูดูซิว่า ตัวกากะบาดนั้น จะวิ่งไปตามมือของท่าน ที่กำลังจับหนูเขย่าอยู่นั่นรึเปล่า ซึ่ง ถ้าท่านไม่โชคร้ายเกินไป กากะบาด ก็วิ่งไปตามหนูที่ ถูกอุ้งมือท่านกุมอยู่ขยับไปขยับมานั่นแหละ

อย่างไรก็ดี ขอให้ท่านกลับสู่ texts mode ด้วยวิธีที่แนะไว้แต่ต้นนั้นด้วย

และให้นำแฟ้มดังกล่าวนี้, /root/xorg.conf.new, ไปไว้ที่ /etc/X11/xorg.conf เพื่อใช้งานจริงต่อไป

อนึ่ง ถ้าท่านใจร้อน สั่ง startx ตอนนี้ ท่านก้สามารถเข้าสู่ กราฟฝิกโหมด ได้ และเรียกใช้บริการของ window manager ที่ชื่อ twm ได้ทันที

ก็ลองดูซิ แต่ จะมีโปรแกรมอะไรให้ท่านเล่นหละ

Mon Oct 5 17:00:19 ICT 2009

FreeBSD: graphics mode

โดยทั่วไป FreeBSD จะทำงานใน text mode และ มะขาม ก็เริ่มใช้งานเขา ใน mode นี้ —เขียนโปรแกรม— ในช่วงนั้น graphic window manager ซึ่งเป็น client ของ X servers ก็มีเพียง twm และ graphic servers หรือ X servers ก็มีเพียง XFree86 ประมาณนั้น

twm เล็ก ดูจืดสนิท แต่ประสิทธิภาพสูงน่ะ คนใช้ ต้องจัดทุกอย่างเอาเอง มันท้าทายดีเหมือนกัน

ต่อมา มะขาม ก็ใช้อันที่เขาทำมาแล้ว —ไม่อยากเปลืองเรี่ยวแรง— blackbox นี่ก็ไวดีดีขึ้นมามากเลย แม้จะมีของที่ดีมากกว่า มะขาม ก็ยังรู้สึกว่า FreeBSD นั้นเหมาะกับงาน servers & programming มากกว่า ถึงกับเคยล้อเพื่อนที่เอา FreeBSD ไปทำ desktop ว่า

นี่ จะนั่งรถถังไปจ่ายตลาดรึไง

ก็เพราะความที่เขาคุยไว้ว่า FreeBSD นั้น rock stable อะไรปานนั้น ก็เปรียบเอากับ รถถัง แต่การใช้งานในลักษณะ desktop ที่เอาแต่ใช้ mouse กดเอาๆ นั้น เปรียบเอากับการไปซื้อสินค้าในตลาดสด

แม้จะแซวเขาอย่างนั้น แต่ก็ยอมหละว่า เพื่อนเขา เยี่ยม ติดตาม นำเสนอ ปรับแต่ง จนน่าใช้ และใช้ได้ดีมากมาก เขาละ อาข่าอาปี ก็ชื่อที่เขาใช้ในแวดวงไซเบอร์ เหมือนกับ มะไฟ ที่ใช้ชื่อ มะขาม นี่แหละ

อนิจฺจํ มันไม่เที่ยง ฉันได ก็ ฉันนั้น ปัจจุบัน X servers ที่ใช้ เป็น xorg และที่สุดมาเลือกเอา gnome2 เป็น desktop ประจำงานไป

ที่จำนำเสนอต่อไปนี้ ก็เป็นเรื่องการลง x11 จาก xorg และ gnome2 น่ะ ซึ่งบอกกันตรงนี้เลยว่า ไปลงจากพอร์ท x11/xorg & x11/gnome2 เอาเอง สั้นๆ แต่ส่วนรายละเอียดนั้น ขอแปลจาก handbook มาให้อ่านดีกว่า เน้าะ

อย่าลืม ลง x11/xorg ก่อน และ ปรับแต่งให้เรียบร้อย แล้วถึงไปลง x11/gnome2 ต่อ สงสัยอะไร อ่าน handbook หากไม่เข้าใจ ถึงค่อยมาถาม

Happy X Window — ing