FreeBSD: graphics mode

โดยทั่วไป FreeBSD จะทำงานใน text mode และ มะขาม ก็เริ่มใช้งานเขา ใน mode นี้ —เขียนโปรแกรม— ในช่วงนั้น graphic window manager ซึ่งเป็น client ของ X servers ก็มีเพียง twm และ graphic servers หรือ X servers ก็มีเพียง XFree86 ประมาณนั้น

twm เล็ก ดูจืดสนิท แต่ประสิทธิภาพสูงน่ะ คนใช้ ต้องจัดทุกอย่างเอาเอง มันท้าทายดีเหมือนกัน

ต่อมา มะขาม ก็ใช้อันที่เขาทำมาแล้ว —ไม่อยากเปลืองเรี่ยวแรง— blackbox นี่ก็ไวดีดีขึ้นมามากเลย แม้จะมีของที่ดีมากกว่า มะขาม ก็ยังรู้สึกว่า FreeBSD นั้นเหมาะกับงาน servers & programming มากกว่า ถึงกับเคยล้อเพื่อนที่เอา FreeBSD ไปทำ desktop ว่า

นี่ จะนั่งรถถังไปจ่ายตลาดรึไง

ก็เพราะความที่เขาคุยไว้ว่า FreeBSD นั้น rock stable อะไรปานนั้น ก็เปรียบเอากับ รถถัง แต่การใช้งานในลักษณะ desktop ที่เอาแต่ใช้ mouse กดเอาๆ นั้น เปรียบเอากับการไปซื้อสินค้าในตลาดสด

แม้จะแซวเขาอย่างนั้น แต่ก็ยอมหละว่า เพื่อนเขา เยี่ยม ติดตาม นำเสนอ ปรับแต่ง จนน่าใช้ และใช้ได้ดีมากมาก เขาละ อาข่าอาปี ก็ชื่อที่เขาใช้ในแวดวงไซเบอร์ เหมือนกับ มะไฟ ที่ใช้ชื่อ มะขาม นี่แหละ

อนิจฺจํ มันไม่เที่ยง ฉันได ก็ ฉันนั้น ปัจจุบัน X servers ที่ใช้ เป็น xorg และที่สุดมาเลือกเอา gnome2 เป็น desktop ประจำงานไป

ที่จำนำเสนอต่อไปนี้ ก็เป็นเรื่องการลง x11 จาก xorg และ gnome2 น่ะ ซึ่งบอกกันตรงนี้เลยว่า ไปลงจากพอร์ท x11/xorg & x11/gnome2 เอาเอง สั้นๆ แต่ส่วนรายละเอียดนั้น ขอแปลจาก handbook มาให้อ่านดีกว่า เน้าะ

อย่าลืม ลง x11/xorg ก่อน และ ปรับแต่งให้เรียบร้อย แล้วถึงไปลง x11/gnome2 ต่อ สงสัยอะไร อ่าน handbook หากไม่เข้าใจ ถึงค่อยมาถาม

Happy X Window — ing

shell(1)

จากข้อเขียนก่อน ขอขมวดถึง sh script ที่สร้างขึ้นมาจากการลง goffice2 ดังนี้

#!/bin/sh
set -x

cd /usr/ports/converters/fribidi && make package
cd /usr/ports/converters/psiconv && make package
cd /usr/ports/deskutils/glabels && make package
cd /usr/ports/deskutils/planner && make package
cd /usr/ports/devel/goffice && make package
cd /usr/ports/devel/libgsf-gnome && make package
cd /usr/ports/devel/goffice04 && make package
cd /usr/ports/editors/abiword && make package
cd /usr/ports/editors/gnome2-office && make package
cd /usr/ports/graphics/dia && make package
cd /usr/ports/graphics/libwmf && make package
cd /usr/ports/math/gnumeric && make package
cd /usr/ports/textproc/wv && make package

ขอทบทวนไวยากรณ์ของแต่ละบรรทัดพอให้ตามเรื่องราวได้โดยไม่หลงสักพอประมาณ
บรรทัดแรก อันนี้ จำไว้อย่างเดียว จำไว้เลย shell script ต้องเริ่มอย่างนี้
บรรทัดที่ ๒ จะทำให้การทำงานของแต่ละคำสั่ง แสดงผลออกมา ทุกรายคำสั่งย่อย
บรรทัดที่ ๓ ว่างๆ เพื่อความสวยงาม อันนี้เป็นความชอบของแต่ละคนๆไป
บรรทัดที่เหลือ ที่เริ่มด้วย cd /usr ... && make package นั้นคือ โครงสร้างทั่วไป ที่ควรศึกษาและจำไว้ คือ
expression1  &&  expression2
หรือที่เรารู้จักกันในรูป expression1  AND  expression2 ซึ่งทั้ง ๒ นิพจน์ ต้องเป็นจริงเท่านั้น
นั่นคือสาระเล็กๆน้อยๆจาก sh script ที่เขียนขึ้น ทีนี้มาดูว่าเราเขียนขึ้นมาได้อย่างไร เพราะที่บอกไว้ใน ports(1) แล้วว่า ...ถ้าเราไปไล่สั่ง # make package ไปเสียทุกที่ มันก็จบ นั้นมันดูง่ายๆ แต่เราจะไปรู้ได้อย่างไรว่า มัน อยู่ ณ ที่ใดใน ports tree ตั้งหมื่นกว่าตัวนั้น และนี่เองคือที่มาของ ผู้ช่วย อย่าง find(1)
ผลลัพธ์ของ find ดูแปลกดี เพราะไม่ว่าจะสั่ง make run-depends-list ก็พบว่ามีไม่มาก
ท่านอาจจะแย้งเอาได้ แต่ถ้าคิดว่า บาง package นั้น ต้องการอันอื่น เพิ่มขึ้นมา เป็นการจำเพาะ ก็สมเหตุสมผลอยู่
อีกประการหนึ่ง ผลลัพธ์ของ find(1) นั้นที่จริงจะเป็นอย่างนี้ สำหรับ gnome2-office
/usr/ports/converters/fribidi/work
/usr/ports/converters/psiconv/work
/usr/ports/deskutils/glabels/work
/usr/ports/deskutils/planner/work
/usr/ports/devel/goffice/work
/usr/ports/devel/libgsf-gnome/work
/usr/ports/devel/goffice04/work
/usr/ports/editors/abiword/work
/usr/ports/editors/gnome2-office/work
/usr/ports/graphics/dia/work
/usr/ports/graphics/libwmf/work
/usr/ports/math/gnumeric/work
/usr/ports/textproc/wv/work
เราจะเปลี่ยน หรือ แปลงสภาพ ที่เห็นอยู่นี้ ให้เป็น sh script ข้างบนนั้นได้ยังไง คำตอบก็คือ sed(1) ที่ปรากฏในช่วงท้าย ของบรรทัด find นั้น ซึ่งขอให้ศึกษาเอง เพราะไม่ยากเลย
เรื่องของ shell ก็ขอยุติลงแต่เพียงนี้ หวังว่าท่านคงได้สาระบ้าง แลหากมีอันใดบกพร่อง มะขาม ขอน้อมรับไว้แต่ผู้เดียว หากจะมีความดีบ้าง ก็ยกให้กับ ไหมฟ้า ผู้ดูแลในปัจจุบัน และ กุสุมา ผู้ล่วงลับไปแล้ว ซึ่งหากปราศจาก สองท่านผู้ที่เอ่ยนามมานี้ ก็มิอาจมี มะขาม มาเขียนหนังสือได้ในวันนี้