ศัพท์นิวเคลียร์ ฉบับชาวบ้าน

เรื่องของคำฝรั่ง คำเดียวกัน แต่สื่อในประเทศไทย และ ทางราชการ ใช้กันคนละชื่อ (ลงไว้ใน facebook แต่เห็นสมควรนำมาลงเอาไว้ที่นี่ด้วย)

เอกสารอ้างอิง หรือ เอกสารที่พาดพิงถึง มติชนสุดสัปดาห์ ประจำวันที่ 12-18 ตุลาคม พ.ศ. 2555 ปีที่ 32 ฉบับที่ 1678 ราคา 40 หน้า 38-39
อนุช อาภาภิรม
วิกฤติศตวรรษที่ 21 ขยะนิวเคลียร์: ระเบิดเวลาลูกใหญ่(3)
.....
สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ
สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างปรเทศ (International Atomic Energy Agency-IAEA)
.....
นี่คือตัวอย่างที่เคยกังขาในคราวที่ เคเบิลทีวีในรายการ explorer ที่ออกอากาศมาหนหนึ่ง แล้วเสียงผู้บรรยายท่านก็ใช้คำคำเดียวกันนี้ สำหรับ IAEA แล้วก็ท้วงว่า สื่อ ไม่ใส่ใจนิยาม หรือ คำศัพท์ที่ทางการใช้อยู่รึยังไงกัน แล้วก็มาถามเพื่อนๆในนี้เอาหนนึง ใน facebook ไปแล้วนั้น ....

งวดนี้ ไม่ต้องรอฟัง ไปซื้อมาอ่านเลย เพราะตีพิมพ์มาแล้ว เปิดอ่านเมื่อไร ได้เจอเมื่อนั้น

ข้อที่ต้องนำมาเขียนไว้ในที่นี้ มิใช่ว่า อัตตาตัวตน จะมากมายขนาดว่าข้าถูกเองผิด(กราบขออนุญาต ดร. อนุช อาภาภิรม ที่ใช้ภาษาของท่านพุทธทาส และ/ หรือ ภาษาไทยเดิม) อะไรถึงขนาดนั้นหรอกครับ

แต่เพราะพอได้ทำงานมาทีแรก เอกสารที่ได้รับมาให้อ่าน รวมทั้งๆเพื่อนร่วมงาน ทั้งสำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ (พปส) ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ปส นั้น ต่างก็เรียก IAEA ว่า ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ กันทั้งสิ้น แม้กระทั่งศัพทานุกรมนิวเคลียร์ ที่จัดทำโดย สำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 พุทธศักราช 2547 นั้น ในหน้าที่ 43 ก็ยังเรียก IAEA ว่า ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ

มะไฟ ข้องใจ ที่ไปเจอความขัดแย้งกันนี้ถึงสองหน โดยเฉพาะจากงานของ ดร. อนุช อาภาภิรม นั้น นับว่านิ่งๆมิได้ ย่อมต้องขอความกระจ่างให้เกิดขึ้นมาให้ได้

๑) มะไฟ ตามงานของท่าน ดร. อนุช อาภาภิรม มา แม้ไม่ทั้งหมด แต่ก็ อ่านทั้ง จากในมติชนสุดสัปดาห์เอง และ จากหนังสือ ที่ท่านเขียน เช่น นิพพาน ศตวรรษที่ 20 เป็นต้น จึงเคารพในความรอบรู้ของท่าน มาก และให้กังขาว่าโดยแท้แล้ว ภาษาไทยที่ใช้กับคำฝรั่งคำนี้ คือคำไหน
๒) มะไฟ มิได้ทำงานทั้ง ปส. (พ.ศ. ๒๕๔๙) และ สทน. อีกแล้ว นับตั้งแต่น้ำท่วมประเทศครั้งใหญ่ เพราะหมดสัญญาปฏิบัติงาน กอรปด้วย ผู้คนในนั้น (สทน) ทำตัวยิ่งใหญ่เกินไป ทำนองว่า หากเขาแก้ไขสัญญาให้ ก็จะรับให้ทำงานต่อไป ... จึงผละออกมาเสีย ซึ่งหากมีการแก้ไข เพิ่มเติม คำศัพท์อย่างไร ก็น่าจะประกาศให้ทราบบ้าง

จาก ๒ เหตุดังกล่าวนี่แหละ ทำให้ข้องใจมากว่า อะไรกันแน่ กับคำฝรั่งว่า International Atomic Energy Agency รึจะเอาตามกระแส

ขอบันทึกเอาไว้ ณ ที่นี้ พร้อมกันนี้ ใคร่ขอความเห็นจากเพื่อนๆในกลุ่มด้วย เชิญครับ ศัพท์นิวเคลียร์ ฉบับชาวบ้าน หรือจะเสนอแนะความคิดเห็นข้างล่างนี้ก็ตามสะดวก

วันนี้, เสาร์ที่ ๒๐ ตค ๒๕๕๕, รายการ explorer ของ เคเบิลทีวี นำเสนอเรื่อง นิวเคลียร์ฯ แต่เสียงบรรยายเป็นผู้ชาย นอกไปจากนั้น IAEA กลับไม่ได้เรียกว่า สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ อีกแล้ว ทว่า กลับเรียกเป็น ทบวงพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ

Safety assessment concepts: near surface disposal facilities

เขียน หรือ ถอดความมาจากเอกสารที่ได้รับจากคราวไปอบรมที่อินโดนีเซีย เกรงว่าจะจำกันไม่ได้ว่ามีเอกสารชิ้นนี้อยู่

เชิญครับ ที่ นี่ เลย อืมม ขอยกมาไว้ที่นี่ด้วยเลยน่ะครับ เกรงใจ ไม่อยากให้เสียเวลาตาม link ไปที่อื่นอีก ขอเรียนเชิญครับ

วันนี้ ใคร่ขอกล่าว หรือ เล่าถึง concept ของการทิ้งกากฯลงใน facilities แบบนี้ คือแบบที่เรียกว่า near surface disposal นี่แหละ

เรื่องราวมันกว้าง มันมาก ทั้งกว้าง ทั้งมาก กระทั้งว่า เกินที่คนคนเดียว จะกระทำให้สำเร็จลุล่วงไปได้ ภายในระยะเวลา อันจำกัดจำเขี่ย นอกเหนือไปจาก ความจริงที่ว่า สาระของเรื่องราวเอง นั้น มันก็มีการปรับขึ้น ทุกเวลาที่ผ่านไปด้วยเช่นกัน อย่างไรก็จะขอนำเสนอ เท่าที่ยังพอมีเรี่ยวแรง ยังพอมีสติอยู่

ตัวอย่างต่อไปนี้ ถือว่าเป็น ทางเลือก ของ facilities สำหรับทิ้งกากกัมมันตรังสี คือ

• หลุมขุดธรรมดาๆ ที่มี ฝาปิด โดยที่ ฝา นั้นมีโครงสร้างทางวิศวกรรม
  
• หลุม ที่มีดินเหนียว หรือ พลาสติกรองพื้น
  
• หลุมคอนกรีต ซึ่งชัดเจนว่า เป็นหลุมที่มนุษย์สร้างขึ้นมาโดยทางวิชาวิศวกรรม
  
• ถ้ำ ตามธรรมชาติ หรือ มนุษย์เจาะขึ้น

near surface disposal นั้น เป็นทางเลือกสำหรับ

• การทิ้งกากกัมมันตรังสีกากกัมมันตรังสีระดับต่ำ
  
• ที่ไม่ใช่ กากกัมมันตรังสีระดับต่ำ ครึ่งอายุยาว
  
• ที่ไม่ใช่ เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้งานแล้ว
  
• ที่ไม่ใช่ กากกัมมันตรังสีในรูปแบบของแท่งแก้ว จากโรงงานแปรสภาพเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้งานแล้ว
  
• ที่ไม่ใช่ เรเดียม ที่ยกเลิกการใช้งานแล้ว

ลักษณะสำคัญของ แหล่ง สำหรับใช้เป็นที่ทิ้งกากกัมมันตรังสี คือ

• มั่นคงพอเพียงที่จะรองรับโครงสร้างทางวิศวกรรม
  
• รู้เรื่องของ น้ำผิวดิน และ น้ำใต้ดิน
  
• Latitute ของ แหล่ง นั้นๆ
  
• โอกาส ที่สามารถดำเนินงานตรวจสอบได้

ในเรื่องของ institutional control นั้น

• สามารถเป็นได้ทั้ง active และ passive
  
• สามารถดำเนินการได้โดยการจำกัดการใช้พื้นที่
  
• สามารถรวมการตรวจสอบเข้าไปด้วยก็ได้
  
• มีผลต่อ เกณฑ์การยอมรับผลิตภัณฑ์กากกัมมันตรังสี
  
• ไม่จำต้อง คงทนอยู่ได้เป็น พันปี

ความปลอดภัยของ facilities นี้ เกิดขึ้นจาก

• การจำกัดชนิดของกากฯ ที่จะนำมาทิ้ง
  
• โครงสร้างทางวิศวกรรม
  
• คุณลักษณะของ แหล่ง ทิ้งกากฯ
  
• institutional control
  
• แต่ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับวัน เดือน ปี ของการเริ่มการดำเนินงานก่อสร้าง

ธรรมชาติ และ เทคโนโลยี

น่าสงสาร ทั้งที่ญี่ปุ่น และ ที่ทวีปอเมริกา ผู้คนต้องล้มตาย บ้านช่องเสียหาย

ยามเมื่อธรรมชาติเขาแสดงพลัง ทั้ง ๒ ประเทศที่นับว่าสุดยอดทั้งเทคโนโลยี และ เศรษฐกิจ ต่างก็บอบช้ำไปตามตามกัน

มนุษย์ มีจุดแข็งที่สติ ปัญญา มิใช่พลังดั่งวัวควายช้างม้า ที่เราจะเอาไปต่อสู้กับธรรมชาติได้ แต่แม้จะเป็นสัตว์เดียร์ฉานเหล่านั้น พวกมันก็เอาแต่หลบหลีก เมื่อเภทภัยมาถึง

มีอะไรบ้างที่ สติ ปัญญา อันน้อยนิดของ มะไฟ จะช่วยเขาเหล่านั้นได้บ้าง

อยากไปญี่ปุ่นตอนนี้ จะได้รู้ จะได้เห็นการจัดการกากกัมมันตรังสีทุกชนิด ทุกระดับ นอกเหนือไปจากการที่ แค่ได้อ่านจากตำราที่ ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ International Atomic Energy Agency หรือ IAEA เขียนขึ้นมา แล้ว คนบางคนเอ่ยปากออกมาว่า fundamental principles ก็เปลี่ยนได้ จะได้เห็นกันจริงๆ ก็งวดนี้

ของจริง คนจริง อื่นๆจริง
ลป ไปตอนนี้ก็ตายเปล่า อย่ากังวลไปเลย คริคริคริ

สัมมนา การประยุกต์ใช้งานไอโซโทปรังสีในสิ่งแวดล้อม และการบริหารจัดการต้นกำเนิดน้ำกินน้ำใช้

ระหว่างวันที่ ๒๑-๒๔ มิย ที่ผ่านมา มีโอกาสใช้บริการของ สทน. ก็ไปร่วมสัมมนา ทางวิชาการ ที่เขาจัดขึ้น โดยร่วมมือกับ IAEA ก็เลยดูว่าห่างหายไป

อืมม ก็ประมาณ ๓ วัน รวมกับ ๔ วัน และวันหยุดอีก ๒ วัน ก็ ๙ วันพอดี ที่ไม่ได้แวะเข้า สทน. จะว่าไปแล้ว หลังจากหยุดอีก ๒ วัน ก็ต้องอบรมเรื่อง การคำนวณเครื่องกำบังอีก ๒ วัน เบ็ดเสร็จ ๑๓ วัน ครึ่งเดือนรวมวันหยุด

เอาเถอะ มันเป็นไปโดยปกติ ตามหน้าที่ ตามสั่งการ

แหม ชื่อภาคภาษาไทยนี่ ย้าวววววววววว ยาวน่ะ ยังไม่หมดน่ะนั่น เพราะยังไม่ได้บอก เวลา สถานที่ ผู้จัดอีกต่างหาก

สิ่งที่ภาคภูมิใจที่สุดจากการสัมมนางวดนี้ อยู่ที่ คนระดับหัวหน้าๆ เขาใช้งานระบบปฏิบัติการ ubuntu ซึ่งเขาเอง ก็บอกว่า มันฟรี และสิ่งที่เขาทำในหน้าที่ คือ การทำให้ชาวบ้าน มีกิน มีใช้ ประหยัดตัง เพิ่มเงินสดในครัวเรือน

คำว่า ฟรี ที่เขาเอ่ยมานั้น มันมีค่ามาก มันมีความหมายมาก กับชาวบ้าน

แต่ ข้าราชการ จะเห็นคุณค่าหรือไม่ ฮึ หากไม่เห็น กรุณาไปดูโลโก้ที่มุมบนซ้ายนั่นเถอะ

ท่านมาจาก haii, hydro and agro informatics institute, ซึ่งคนในวงการรู้จักกันดีว่า ไฮ ดูจากสิ่งที่นำเสนอ มันน่าห่วงอยู่น่ะ แม้ว่า ต้นทุนเรื่องน้ำของประเทศไทย จะมีผลกระทบน้อยกว่าที่อื่นก็ตามที ทว่า น้ำ หากหมดไป ลูกหลานเรา จะอยู่อย่างไรกัน

มีเรื่องขำๆกัน ระหว่างที่ฟังๆ ดูๆอยู่นั้น นึกอยากเอาคอมพิวเตอร์ไปเปิดมั่ง ก็พบว่า ไวเลส มันไม่ไวแล้ว วายแล้ว เลยต้องพึ่งสายแลน แสนลาย อีทีนี้ จะไปเอาจากไหนกันเล่า อยู่ตั้งองครักษ์

ก็พอดีนึกถึงเพื่อนที่ทำงานด้าน IT ที่เขาทำแผนแม่บท IT แล้วพูดพาดพิงถึง open source softwares แปลกๆนั่นแหละ แม้ว่าเขาจะไม่พูดโดยตรง แต่ก็เขานั่นแหละ ต้องรับผิดชอบ ไม่รู้หละ

ก็บอกเขาไปว่าอยากได้สายแลน เขาก็บอกให้ไปเอาที่ตึก ๔ ก็ดีใจ ว่ามีของใช้แน่ๆ ไปที่ตึก ๔ น้องเธอบอกให้เขียนยืมของ ก็เขียนไป กรอกเอกสารไป ได้สายแลน ยาวร่วม ๕ เมตรมาใช้
ขอบคุณไอที สทน. ไว้ตรงนี้เลย

พอจบงาน ก็โทรฯไปแจ้งเพื่อนว่า จบงานแล้ว จะให้เอาไปคืนตอนนี้เลยรึเปล่า
ก็โดนเอ็ดเอา อะไร นี่ยืม หรือเบิก ฮึ
อ้าว ก็น้องมันบอกให้ยืมนี่หว่า
เฮ้ย มีใครเขายืมวัสดุกันมั่ง ฮึ

เออ ก็จริงของเพื่อน เน้าะ มิน่า น้องสาวเธอถึงยิ้มๆ ตั้งหน้าตาขึงขัง จะทวงสายแลนคืนเอาให้ได้ แล้วก็หัวร่อ กิกกิ้กกั้กๆ (กิกกิ้กกั้ก กิกกิ้กกั้ก น่ะ ไม่ใช่ กิกกิ้กกั้กกั้ก) พอเห็น มะไฟ ทำท่าตกใจ

แหม เสียรู้เอาจนได้
ฅนซื่อ ก็ยังี้แหละ เน้าะ

สัมมนา เกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนในเรื่องของ ความสามารถทางวิชาการของความปลอดภัยด้ารรังสี และ กาก

development of technical capacity for sustainable radiation and waste safety seminar, the whole แก้ไขคำที่ตกไป day in the hotel period.

เมื่อยหู เมื่อยมือ เมื่อยปากอีกแล้วเรา

สงสัยว่าคงต้องมีการสร้าง ISD กันอีกแน่แน่ เสียตังอีกแล้ว ประเทศไทย
ขอรายงานเพิ่มเติม
กลับกลายเป็นว่า ไมแต่คนที มีแต่คนไทย และ คนกันเอง ซึ่งก็ดี ที่ได้สัมมนาและพูดกันง่ายๆ

ยังคงต้องได้ยกมาพูดกันอีกครั้งแน่แน่ ในแง่ของกฏหมาย เมื่อทราบว่า อำนาจของใคร ย่อมเป็นของผู้นั้น จะมาให้ผู้อื่นปฏิบัติแทนไม่ได้ ตรงที่ว่า

และ ให้หมายถึงวัสดุอื่นใดที่กรรมการกำหนดให้เป็นกาก.....

ประมาณนี้ ซึ่งทีแรก เข้าใจว่าให้ ลปส. ออกความเห็นลงไปแทน พปส. (กรรมการ) แต่นักกฏหมายท่านว่า ไม่ใช่

หากเป็นดังนี้แล้ว ที่ ศจ.(ศูนย์จัดการกากกัมมันตรังสี) ซึ่งไปรับกากฯมาดำเนินการบำบัดนั้น ย่อมเป็นการดำเนินการเองโดยพละการ หรือ อาจจะบางที ลุแก่อำนาจ ตามอำเภอใจ เข้าด้วย เพราะกรรมการมิได้ลงความเห็นเลยนี่นา สำหรับกากฯที่ดำเนินการมานับตั้งแต่ปี ๒๕๔๙

และ แน่นอน ผู้ที่เป็นเจ้าของกากฯเดิมที่ส่งมาให้ ศจ. นั้น และ พนักงานเจ้าหน้าที่ ด้วย

แต่ยังไม่อาจชี้ชัดลงไปได้ตอนนี้ ขอเวลาไปดูให้ละเอียดอีกครั้ง

อย่างไรก็ดี ที่สำคัญ ยังคงอยู่ที่เจตนาของแต่ละฝ่าย รวมทั้ง blog นี้ที่ก็ได้บอกไว้ตรงนี้เลยว่า เป็นเพียงความเห็น เพื่อมิให้ เกิดการกระทำผิดพลาดใดใด ของเพื่อน น้อง พี่ ที่ทำงานร่วมกันนั้น

จิตอาสา

งานจิตอาสา ให้กับทารก ๒ โรงเรียนอนุบาล ที่นครนายก เมื่อ ๓๐ พศจิกายน ๒๕๕๒

งาน ที่ เป็นสิ่งที่สมควรมีมาแต่กำเนิด จิตอาสา
งาน ที่ทำแล้ว มีแต่ความสุข สุข ในฐานะผู้ให้ สุข ในฐานะที่ได้ดายหญ้าทิ้งไป
งาน ที่ต่างกันมากกับ iaea's workshop เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ๒๓-๒๗ พย ๒๕๕๒ ณ Plaza Athenee, Le Meridien Hotel ที่ถนนวิทยุ แม้ไม่ใช่บางกอก แต่ก็เป็น บางกอกเมืองกรุง ที่สุดจะหรูหรา และ อาหารดี ดนตรีเพราะ เพราะจริงๆ ดั่งคำเอ่ยที่ติดใจชาวบ้านไปแล้ว

ที่วัดทวีพูล แม้อาหารจะสู้โรงแรมไม่ได้ แต่ทุกคน อิ่ม และมีความสุขใจมาก

บอกมาเถิด บอกเดี๋ยวนี้ ก็ไปเดี๋ยวนี้แหละ

ที่นั่น วันนั้น

ระหว่าง ๑๓ ถึง ๑๖ พค ๕๑ นี้ มีเรื่องราวที่ต้องจดจำกันไปนานทีเดียว
เรื่องก็คือว่า ราวๆวันที่ ๗ หรือ ๘ พค ปีเดียวกันนี้แหละ มีหนังสือเวียนว่า ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ หรือ IAEA จัด workshop ที่นครนายก ตั้งแต่วันที่ ๑๔ ถึง ๑๖ พค เรื่อง Isotope Hydrology หรือ Hydrogeology ก็ไม่แน่ใจ แต่เห็นว่าพอเกี่ยวข้องกับการค้นหา (เซาะ ในภาษาญอง ลำพูน) สถานที่ทิ้งกากฯ เลยสมัครไปร่วมด้วย
พอวันจันทร์ที่ ๑๒ เขาก็เอาใบสมัครมาให้กรอก ก็กรอกไป แต่เมื่อจะยื่น ถึงได้สังเกตุว่า ในนั้นบ่งว่า ออกเดินทางจาก สทน. บางเขน บ่ายวันที่ ๑๓ พค

เอาละซีทีนี้ พรุกนี้ละซีออกเดินทาง แต่คงไม่เป็นไรมั้ง ส่งใบสมัครวันนี้ พรุ่งนี้ได้ไป ก็ให้มันรู้ไป ก็นึกบอกกับตัวเองไปยังงั้น
แต่ถึงยังงั้นก็เหอะ คืนวันที่ ๑๒ ก็ยังจัดกระเป๋าเดินทาง ทั้งๆที่ยังไม่แน่ใจว่า จะได้ไปหรือไม่ จัดไว้ก่อนเป็นดี เผื่อได้ไปขึ้นมา จะได้ออกเดินทางเลย
อีกอย่าง ก็ตั้งใจจะขึ้นเหนือ ไปหละปูน ไปไหว้พระธาตุดอยสุเทพ ในวันวิสาขาบูชาด้วย ซึ่งคืนวันศุกร์ที่ ๑๖ ต้องออกเดินทางแน่ๆ หากว่า ๑๓ ไม่ได้ไป ก็ยังต้องไปวันที่ ๑๖ อยู่ดีเองแหละ ก็เลยจัดกระเป๋าไว้ ไม่เสียหายอะไร

พอรุ่งเช้า น้องโทรฯมาแจ้งแต่เช้าว่า ออกเดินทางหลังเลิกงาน
อ้าว แสดงว่าได้ไป

ก็โกลาหลกันหละ ไหนจะสั่งความ harmonics ที่บ้าน ไหนจะพะวงเรื่องงาน แต่รับรองว่า ไม่มีลูกไหนละกัน

ค่ำระหว่างเดินทาง ก็แวะกินข้าวเย็นกันข้างถนน อร่อย และ อิ่ม เพราะหิวด้วยมั้งเลยทำให้กินได้มากกว่าปกติ ที่กินยังก๊ะแมวป่วยดมๆเอา

เข้าที่พักดึก แต่ตื่นเช้าอากาศสดชื่นดี สีดารีสอร์ท ยังคงความเป็นธรรมชาติ ไว้อยู่บ้าง พอให้เห็นเค้า

ค่ำคืนนั้น ผู้จัด workshop เขาจัด welcome party ให้ ก็มีการกินอาหารเย็นร่วมกัน ร้องเพลง ที่เขาเพียรเข็นให้ร้องๆ ยังไงก็ไม่ไป เพราะร้องเพลงไม่เป็น แต่พอฟังคุณโอเล่ร้องเข้าเท่านั้นแหละ มันรู้สึกว่า ชีวิตช่างเรียบง่ายอะไรอย่างนี้หนอ

ก็พี่โอเล่เล่นตะโกนตะเบ็งเสียงออกมา ไม่สนใจทำนอง จังหวะใดๆทั้งสิ้น ง่ายดี ก็ปล่อยเขาไป แต่เราได้แต่ยิ้มๆนั่งฟังอยู่คนเดียว แอบปลื้มใจอยู่เงียบๆ กับความสุขที่ได้รับ

ค่ำวันรุ่งขึ้น ถึงได้ไปบอกผู้จัดว่า ขอบคุณที่ค่ำวานนั้น, ๑๔ พค, ที่จัดงานให้ เพราะเป็นวันเกิดพอดี ก็เลยทึกทักเอาว่า จัดงานแฮปปี้เบิร์ดเดย์ให้

สะไภ้, surprise, กันทั้งคณะจัดงานและผู้ร่วมอบรม