ไกลปืนเที่ยง การจัดการกากกัมมันตรังสี การ siting

ขอร่ายสักพอประมาณกับเรื่องของการ siting ก่อนที่มันจะสลายตัวไป

รัฐ หรือ ประเทศ ที่ต้องการทิ้งกากกัมมันตรังสีนั้น เขาต้องรู้ หรือ ทำให้รู้ให้ได้ในหลายๆเรื่อง ที่พอประมวลลงมาได้สั้นๆให้พอเข้าใจในเบื้องต้นก้มี

1. ชี้ชัดลงไปว่าใครคือผู้ใช้สารรังสี และ อยู่ที่ไหนมั่งทั่วประเทศเนี่ย
2. กำหนดลักษณะของกากกัมมันตรังสีมาให้ซัดๆเลยว่ามีคุณลักษณะ คุณสมบัติอะไรบ้าง ตัวอย่างก็ เช่น
• ปริมาตรทั้งหมดของกากของแข็งที่เกิดขึ้น จากผู้ก่อให้เกิดกากฯทุกราย
• กัมมันตภาพรังสี ของสารรังสีที่มี
• คุณลักษณะ/คุณสมบัติของวัสดุที่มิใช่สารรังสี รวมทั้งสัดส่วนที่สามารถเผาได้ ไม่สามารถเผาได้ ด้วย
3. สร้างกฏเกณฑ์การยอมรับกากฯมาสำหรับบริการขึ้นมา
4. กำหนดหลักเกณฑ์ หรือ เงื่อนไข หรือสภาวะวิกฤติว่าจะเอา/ไม่เอา ซึ่งการคัดเลือกสถานที่ทิ้งกากฯขึ้นมา ซึ่งก็พอบอกได้กว้างๆไว้เลยว่า มี
• rejection criteria
• technical performance criteria
• economic criteria
เหล่านี้ เป็นต้น
5. ระบุพื้นที่ที่มีศักยภาพสำหรับใช้เป้นที่ทิ้งกากฯมาสัก ๕ แหล่ง
6. ดำเนินการ คัดกรอง คัดสรรค์(ตามสมัยนิยม) จากข้อ 4.1 นั้น เพื่อ ลบออก พื้นที่ที่ไม่ต้องการใช้งาน
7. กระทำการจัดอันดับพื้นที่ที่เหลือ ตามข้อ 4.2 นั้น ทำให้เรา เอาเข้ามา ซึ่งพื้นที่ที่ต้องการ และ คัดออก ซึ่งพื้นที่ที่ไม่ต้องการออกไป
8. กระทำการจัดอันดับ เป็นครั้งสุดท้ายกับพื้นที่ที่เหลือ หรือ พื้นที่ที่เป้นผลลัพธ์จากข้อที่แล้ว อันจะนำมาซึ่ง พื้นที่ที่มีศักยภาพสำหรับทิ้งกากฯ สักประมาณ ๑-๒ แหล่ง
9. กำหนด(ร่าง)การออกแบบ สำหรับใช้เป้น repository และ
10. ตระเตรียมงานเอกสาร งานที่น่าเบื่อ เพราะมันคือ safety report ที่คนอ่านแต่ไม่ได้ทำ เอาแต่ถามถามถามๆๆ

งานหลักๆก็มีประมาณนี้ เอากันง่ายๆพื้นๆก่อนแค่นี้ หากท่านเห้นว่ารายละเอียดมากกว่านี้เป็นที่ต้องการ ก็เชิญมาพบปะกันเป็นการส่วนตัวได้

เรามาดูกันต่อไปว่า กฏเกณฑ์ หรือบรรทัดฐาน การคัดเลือกสถานที่ทิ้งกากฯที่ประกอบไปด้วย ๓ เรื่องที่ยกมา ข้างบนนั้นแต่ละเรื่อง แต่ละข้อมีสาระสำคัญอะไรบ้าง

• บรรทัดฐานสำหรับ ลบออก/คัดออก/ตัดทิ้ง
1. geology ไม่รวมพื้นที่ที่เป็น soil liquefaction, subsidence, undermined area, highly porous rocks, carboniceous rocks, karstic formations
2. hydrogeology ไม่รวมพื้นที่ที่ ground water table สูงกว่า ๘-๑๐ เมตรจากระดับพื้นผิว ไม่รวมพื้นที่ที่มีน้ำใต้ดินสำหรับใช้ดื่มกิน
3. hydrology ไม่รวมพื้นที่ที่มีแหล่งน้ำ ห่างน้อยกว่า ๑ กิโลเมตร รวมทั้งพื้นที่ที่น้ำท่วมถึงได้ด้วย
4. seismology ยกเว้น หรือ ไม่รวมพื้นที่ที่มีกิจกรรมการเขย่าพื้นผิวโลก ที่มีความแรงสูงๆ วัดด้วยหน่วย MCS ได้เกิน ๘ หน่วย
5. อื่นๆ
• บรรทัดฐานสำหรับพิจารณาประกอบการดำเนินงาน และ
1. Topography หลีกเลี่ยงพื้นที่โคก หรือ เนินที่มีความลาดชันสูงกว่า หรือ มกากว่า ๕ องศา
2. Geology มาอีกแล้ว แต่ในงวดนี้ ให้หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่ไม่สามารถขุดเจาะได้ หลีกเลี่ยงพื้นที่ซึ่งหินพื้นฐานสูงมากว่า ๘-๑๐ เมตรจากพื้นผิว เลือกแหล่งที่มีดินเหนียวไว้ก่อน เพราะดินพวกนี้มีคุณสมบัติจับ หน่วงสารต่างๆไว้ในเนื้อดิน
3. อื่นๆ เช่นพื้นที่ที่ไม่มีไฟฟ้า หรือ น้ำใช้ส่งเข้าไปได้โดยสะดวกเหล่านี้เป้นต้น
• บรรทัดฐานสำหรับประกอบการพิจารณาด้านเศรษกิจ สังคม การเมือง อื่นๆ(อันหลังนี่ ว่ามาเอง และออกจะมากไป แต่ชอบที่จะเขียน)
1. ราคาค่าที่ดิน ให้เลือกจากสถานที่ราคาไม่สูงไว้ก่อน ข้อนี้แม้จะชัดเจน แต่ก็ต้องระบุไว้
2. ระยะทาง ให้คำนวณค่าขนส่ง ค่าก่อสร้างถนน หรือเส้นทางขนส่ง ค่าใช้จ่ายสำหรับไฟฟ้า/น้ำใช้
3. กำลังคนสำหรับใช้ในการ ขุดเจาะ ก่อสร้าง/การดำเนินงานและการตรวจสอบ/ค่าใช้จ่ายอื่นๆที่อาจจะเกิดขึ้น

เหล่านี้ เป็นประเด็นหลักสำหรับการคัดเลือกสถานที่ในเบื้องต้น

มูลเหตุที่ต้องเขียนเรื่องนี้ขึ้นมานั้น เกิดจากกรณีโรงไฟฟ้าพลังนิวเคลียร์ได้รับผลกระทบจาก แผ่นดินไหว และ สึนามิ ที่ฟุกุซิมาประเทศญี่ปุ่นนั่นเอง ซึ่งเมื่อเราพิจารณากันห้ดีแล้ว ประเทศญี่ปุ่นเขาขาดแคลนพลังงาน อย่างไรเสียก้ต้องหาพลังงานมาให้ได้ แต่สภาพภูมิประเทศเป็นเช่นนั้น เขาไมาสมารถ เลือก ได้เลย ดังนั้นบริเวณที่เลือก จึงเป้นบริเวณ หรือ พื้นที่ ที่เสี่ยงน้อยที่สุด

เกณฑ์การคัดเลือกแม้จะแตกต่างกันไป เพราะเป็นโรงไฟฟ้าพลังนิวเคลียร์ แต่คงเข้มข้นกว่าที่นำเสนอนี้อยู่หลายประเด็นทีเดียว

สิ่งที่เกิดขึ้น คือเหตุการณ์ทางธรรมชาติ ธรรมชาติที่ สุดที่มนุษย์ตัวเล็กๆจะรับมือได้ ธรรมชาติที่ สุดที่เทคโนโลยีจะต้านทานไหว ดังนั้นจึงเห็นได้ชัดเจนว่า ในความพยายามที่จะระงับเหตุจึงกระทำไปตามสถานการณ์ของแต่ละแห่งๆไป

นอกไปจากนี้แล้ว โรงไฟฟ้าพลังนิวเคลียร์ที่สร้างขึ้นนั้น ยังเป็นแบบ น้ำเดือด หรือ boiling water reactor(BWR) ซึ่งนับว่า แทบจะมี กัมมันตภาพรังสี จาก แกนเครื่องปฏิกรณ์ มาสู่กังหันเทอร์ไบน์ โดยไอน้ำโดยตรงเลยทีเดียว ซึ่งนับว่า เป็น ระบบ ที่มี ความปลอดภัย น้อยที่สุดในตัวเองอยู่แล้ว ดังนั้น เมื่อเกิดอุบัติภัยขึ้น จึงยากที่จะระงับให้สงบลงได้ อย่างที่ทราบกันดีอยู่

รอดูกันต่อไปว่า เขา, ญี่ปุ่น, จะจัดการกากกัมมันตรังสีได้อย่างไร อยากช่วยน่ะ อยาก แต่ ฝีมือยังไม่ถึงขั้นหรอก คนไทยน่ะ ถ้าว่าออกมาพูดว่าสามารถจัดการกากฯได้ ก็โอ้อวดคุณวิเศษ ที่ไม่มีในตัวแล้วหละ

ญี่ปุ่น เขามีที่ทิ้งกากฯ แต่ก็เชื่อยากว่า ได้ที่ที่เหมาะสม เพราะเมื่อพื้นที่เขาเต็มไปด้วยการสั่นไหว แล้วการได้สถานที่ที่เหมาะสม จะเกิดขึ้นได้ฤๅ เห็นใจในข้อนี้อยู่มาก

แผ่นดินไหว ข้อมูลเชิงสถิติ

ได้จาก  StatFact มาอีกทีนึง รึว่า หากอยากดูให้จะจะคาตา ก็ เชิญ

ถ้าหากว่า แผ่นดินไหว คือ criteria ที่ควรกำหนดว่า ต้องไม่เอามาพิจารณาในการทำ siting แล้วล่ะก็  อินโดฯ ฟิลิปปินส์ มาเลย์เซีย ญี่ปุ่น(อันนี้ ชัดเจน) โดน แต่ ประเทศไทย ไม่อยู่ในข่ายนี้ คือ สามารถเลือกได้บ้าง

แต่ถ้าว่า คลื่นน้ำล่ะ แม้ยังไม่มีข้อมูลมาชัดเจน แต่กับน้ำท่วม วูปวาบ น้ำแล้งค้างคา ฝนตกไม่เป็นเวลา ก็ทำเอาต้องคิด สำหรับการทำ siting ในประเทศไทย

ยังไงก็เถอะ สึนามิ มาครั้งเดียว ก็ทำเอาเกินพอแล้วว่า การก่อสร้างอะไรก็แล้วแต่ ต่อไป ต้องคำนึงถึง สึนามิ ด้วย หรือ เอา สึนามิ มาเป็นปัจจัยหนึ่ง ที่ต้องนำมา คัดกรองสถานที่ออก ไปด้วย

น่าคิดตรงที่กาฬทวีป ไม่มีแผ่นดินไหว ให้น่ากลัว แต่กับทะเลทรายอย่างเดียว กลับน่ากลัวกว่าทะเลน้ำน่ะ

ที่นั่น วันนั้น

ระหว่าง ๑๓ ถึง ๑๖ พค ๕๑ นี้ มีเรื่องราวที่ต้องจดจำกันไปนานทีเดียว
เรื่องก็คือว่า ราวๆวันที่ ๗ หรือ ๘ พค ปีเดียวกันนี้แหละ มีหนังสือเวียนว่า ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ หรือ IAEA จัด workshop ที่นครนายก ตั้งแต่วันที่ ๑๔ ถึง ๑๖ พค เรื่อง Isotope Hydrology หรือ Hydrogeology ก็ไม่แน่ใจ แต่เห็นว่าพอเกี่ยวข้องกับการค้นหา (เซาะ ในภาษาญอง ลำพูน) สถานที่ทิ้งกากฯ เลยสมัครไปร่วมด้วย
พอวันจันทร์ที่ ๑๒ เขาก็เอาใบสมัครมาให้กรอก ก็กรอกไป แต่เมื่อจะยื่น ถึงได้สังเกตุว่า ในนั้นบ่งว่า ออกเดินทางจาก สทน. บางเขน บ่ายวันที่ ๑๓ พค

เอาละซีทีนี้ พรุกนี้ละซีออกเดินทาง แต่คงไม่เป็นไรมั้ง ส่งใบสมัครวันนี้ พรุ่งนี้ได้ไป ก็ให้มันรู้ไป ก็นึกบอกกับตัวเองไปยังงั้น
แต่ถึงยังงั้นก็เหอะ คืนวันที่ ๑๒ ก็ยังจัดกระเป๋าเดินทาง ทั้งๆที่ยังไม่แน่ใจว่า จะได้ไปหรือไม่ จัดไว้ก่อนเป็นดี เผื่อได้ไปขึ้นมา จะได้ออกเดินทางเลย
อีกอย่าง ก็ตั้งใจจะขึ้นเหนือ ไปหละปูน ไปไหว้พระธาตุดอยสุเทพ ในวันวิสาขาบูชาด้วย ซึ่งคืนวันศุกร์ที่ ๑๖ ต้องออกเดินทางแน่ๆ หากว่า ๑๓ ไม่ได้ไป ก็ยังต้องไปวันที่ ๑๖ อยู่ดีเองแหละ ก็เลยจัดกระเป๋าไว้ ไม่เสียหายอะไร

พอรุ่งเช้า น้องโทรฯมาแจ้งแต่เช้าว่า ออกเดินทางหลังเลิกงาน
อ้าว แสดงว่าได้ไป

ก็โกลาหลกันหละ ไหนจะสั่งความ harmonics ที่บ้าน ไหนจะพะวงเรื่องงาน แต่รับรองว่า ไม่มีลูกไหนละกัน

ค่ำระหว่างเดินทาง ก็แวะกินข้าวเย็นกันข้างถนน อร่อย และ อิ่ม เพราะหิวด้วยมั้งเลยทำให้กินได้มากกว่าปกติ ที่กินยังก๊ะแมวป่วยดมๆเอา

เข้าที่พักดึก แต่ตื่นเช้าอากาศสดชื่นดี สีดารีสอร์ท ยังคงความเป็นธรรมชาติ ไว้อยู่บ้าง พอให้เห็นเค้า

ค่ำคืนนั้น ผู้จัด workshop เขาจัด welcome party ให้ ก็มีการกินอาหารเย็นร่วมกัน ร้องเพลง ที่เขาเพียรเข็นให้ร้องๆ ยังไงก็ไม่ไป เพราะร้องเพลงไม่เป็น แต่พอฟังคุณโอเล่ร้องเข้าเท่านั้นแหละ มันรู้สึกว่า ชีวิตช่างเรียบง่ายอะไรอย่างนี้หนอ

ก็พี่โอเล่เล่นตะโกนตะเบ็งเสียงออกมา ไม่สนใจทำนอง จังหวะใดๆทั้งสิ้น ง่ายดี ก็ปล่อยเขาไป แต่เราได้แต่ยิ้มๆนั่งฟังอยู่คนเดียว แอบปลื้มใจอยู่เงียบๆ กับความสุขที่ได้รับ

ค่ำวันรุ่งขึ้น ถึงได้ไปบอกผู้จัดว่า ขอบคุณที่ค่ำวานนั้น, ๑๔ พค, ที่จัดงานให้ เพราะเป็นวันเกิดพอดี ก็เลยทึกทักเอาว่า จัดงานแฮปปี้เบิร์ดเดย์ให้

สะไภ้, surprise, กันทั้งคณะจัดงานและผู้ร่วมอบรม